Maurice Béjart

[forum.balet.pl]

[color=olive:7bfbacd568][b:7bfbacd568]Maurice Béjart[/b:7bfbacd568][/color:7bfbacd568]

[img:7bfbacd568]http://www.teatroregio.torino.it/attivi0304/estate/im/bejart_port.jpg[/img:7bfbacd568]
[size=9:7bfbacd568]foto- BBL Compagnie[/size:7bfbacd568]
naprawdę Maurice Berger ur. 1.01.1927 r. w Marsylii we Francji.
Tancerz, choreograf, dyrektor zespołów baletowych.

Naukę tańca rozpoczął w szkole baletowej przy [b:7bfbacd568]Operze Marsylskiej[/b:7bfbacd568], studia kontynuował w Paryżu u profesorów takich jak: [b:7bfbacd568]Leo Staats, Lubov Egorova, Nora Kiss, madame Rousanne[/b:7bfbacd568], następnie w Londynie u [b:7bfbacd568]Very Volkovej[/b:7bfbacd568].
Jako tancerz zadebiutował w 1945 w [b:7bfbacd568]Vichy[/b:7bfbacd568]. W latach 1945-47 był członkiem [b:7bfbacd568]Jnglesbys International Ballet[/b:7bfbacd568], a w latach 1950-52 [b:7bfbacd568]Cullberg Ballet[/b:7bfbacd568].
Podczas pobytu w Szwecji zrealizował film-balet [i:7bfbacd568]Ognisty ptak [/i:7bfbacd568]Strawińskiego. W 1954 wraz z pisarzem Jeanem Laurentem założył swój pierwszy zespół [b:7bfbacd568]Les Ballets de l’Étoile[/b:7bfbacd568], dla którego stworzył [i:7bfbacd568]Poskromienie złośnicy[/i:7bfbacd568]. Pierwszym znaczącym przełomem w twórczości Béjarta staje się wystawienie w 1955, baletu [i:7bfbacd568]Symfonia samotnego człowieka [/i:7bfbacd568]do muzyki konkretnej Pierra Henry i Pierra Schaeffera. Inne ważne balety z tego okresu to: [i:7bfbacd568]Le Teck [/i:7bfbacd568]1956, [i:7bfbacd568]Sonata we troje [/i:7bfbacd568]1957, [i:7bfbacd568]Orfeusz [/i:7bfbacd568]1958.
Kolejnym punktem zwrotnym i momentem ważnym w historii tańca staje się premiera własnej wersji [i:7bfbacd568]Święta wiosny [/i:7bfbacd568]w 1959 r. Balet ten powstał na zamówienie Maurice’a Huismana, ówczesnego dyrektora [b:7bfbacd568]teatru de la Monnaie [/b:7bfbacd568]w Brukseli. Sukces i rozgłos jaki towarzyszył wystawieniu słynnego baletu Strawińskiego sprawiły, że Béjart otrzymał propozycję objęcia posady choreografa i dyrektora baletu z możliwością stworzenia własnej dużej compagnie w Brukseli.
W 1960 roku powstał [b:7bfbacd568]Balet XX wieku [/b:7bfbacd568]jeden z najsłynniejszych zespołów baletowych ubiegłego stulecia, skupiający wybitnych wykonawców, tancerzy i tancerki z różnych stron świata. Członkami zespołu byli min: [b:7bfbacd568]Paolo Bortoluzzi, Laura Proença, Tania Bari, Germinal Casado, Jorge Donn, Suzanne Farell, Woytek Lovski, Gerard Wilk, Maina Gielgud, Daniel Lommel, Shonach Mirk, Michael Gascard, Patrice Touron, Gil Roman[/b:7bfbacd568] i wielu innych.

Béjart współpracował również z najwybitniejszymi tancerzami XX wieku takimi jak: [b:7bfbacd568]Rudolf Nurejew, Michaił Barysznikow, Maja Plisiecka, Carla Fracci, Jean Babilée, Marcia Haydée, Sylvie Guillem[/b:7bfbacd568]. W ciągu 27 lat pobytu w Brukseli Béjart stworzył wiele ze swych najważniejszy choreografii min. [i:7bfbacd568]Bolero[/i:7bfbacd568] 1961, [i:7bfbacd568]Msza dzisiejszych czasów [/i:7bfbacd568]1967, [i:7bfbacd568]Bhakti[/i:7bfbacd568] 1968, [i:7bfbacd568]Niżyński - klaun Boga [/i:7bfbacd568]1971, [i:7bfbacd568]Golestan - ogród różany[/i:7bfbacd568] 1973, odbywając jednocześnie liczne tournée po całym świecie. W 1987 w związku z ze zmianą dyrekcji teatru de la Monnaie dochodzi do konfliktu. Bejart podejmuje drastyczną decyzję opuszczenia Brukseli wraz z zespołem. Kolejną siedzibą staje się Lozanna, gdzie choreograf kontynuuje swoją pracę a zespół przyjął nową nazwę - [b:7bfbacd568]Béjart Ballet Lausanne[/b:7bfbacd568].

Maurice Béjart należy do tych twórców, którzy „eksploatują” swój świat i swój „język tańca”. [i:7bfbacd568]Powracające motywy, tematy, obrazy tworzą zamknięty zbiór elementów, z których powstają nowe układy[/i:7bfbacd568]. Źródeł inspiracji jest jednak wiele, a zakres zainteresowań obejmuje różne dziedziny z obszaru szeroko pojętej kultury: literatura, teatr, opera, film, filozofia zachodnioeuropejska oraz filozofia i kultura dalekiego wschodu. Wszystkie wielki fascynacje Béjarta w połączeniu z jego osobistymi doświadczeniami, doznaniami i przemyśleniami znajdują odbicie w jego twórczości. Twórczości niezwykle płodnej, bo obejmującej [u:7bfbacd568]ponad dwieście prac choreograficznych,w których wyróżnić można cztery najważniejsze tematy: miłość, śmierć, podróż, obrzęd. [/u:7bfbacd568]

[u:7bfbacd568]Miłość:[/u:7bfbacd568] W baletach Béjarta [u:7bfbacd568]miłość zyskuje wymiar symboliczny[/u:7bfbacd568]. Choreograf rezygnuje z romantycznego obrazowania miłości, z opowiadania romansów, koncentrując się na kilku innych aspektach miłości: mitycznym, metafizycznym, ezoterycznym, czego przykładem są takie balety jak: [i:7bfbacd568]Erotica[/i:7bfbacd568] 1965, [i:7bfbacd568]Romeo i Julia [/i:7bfbacd568]1966, [i:7bfbacd568]Bhakti[/i:7bfbacd568] 1968, [i:7bfbacd568]Co mi mówi miłość [/i:7bfbacd568]1974, [i:7bfbacd568]Eros-Tanatos [/i:7bfbacd568]1980, [i:7bfbacd568]Krzesła[/i:7bfbacd568] 1981, [i:7bfbacd568]Dibouk[/i:7bfbacd568] 1988, [i:7bfbacd568]Epizody[/i:7bfbacd568] 1992, [i:7bfbacd568]Juan i Teresa [/i:7bfbacd568]1997.

[u:7bfbacd568]Śmierć:[/u:7bfbacd568] Béjart powiedział: [quote:7bfbacd568]nigdy śmierć mnie nie przerażała mimo, że tak dramatycznie naznaczyła moje życie, szczególnie śmierć mojej matki była dla mnie wielkim ciosem.[/quote:7bfbacd568]
W baletach Bejarta śmierć często przybiera postać młodej i pięknej kobiety, która uwodzi, bądź bawi się w chowanego z ofiarą. Śmierć bywa też [u:7bfbacd568]przedstawiana przez choreografa w sposób groteskowy[/u:7bfbacd568], ze specyficznym czarnym humorem: Czyżby to była śmierć 1970, [i:7bfbacd568]Co mi mówi śmierć [/i:7bfbacd568]1980, [i:7bfbacd568]Historia żołnierza [/i:7bfbacd568]1982, [i:7bfbacd568]Marlaux - czyli metamorfozy bogów [/i:7bfbacd568] 1986, [i:7bfbacd568]Mefisto Waltzer[/i:7bfbacd568] 1987, [i:7bfbacd568]Nagła śmierć [/i:7bfbacd568]1991.

[u:7bfbacd568]Podróż:[/u:7bfbacd568] Podróż to przekraczanie granic, zarówno w sensie dosłownym - geograficznym, jak i w sensie symbolicznym – mentalnym i kulturowym. Podróż to również metafora drogi przez życie. Béjarta interesują wszystkie te aspekty, czego przykładem są balety: [i:7bfbacd568]Podróż [/i:7bfbacd568]1962, [i:7bfbacd568]Pieśń towarzysza wędrówki [/i:7bfbacd568]1971, [i:7bfbacd568]Siedem tańców greckich [/i:7bfbacd568]1983, [i:7bfbacd568]Pamiątka z Leningradu [/i:7bfbacd568]1987, [i:7bfbacd568]O sile odejścia, która we mnie pozostała [/i:7bfbacd568] 1988, [i:7bfbacd568]Piramida[/i:7bfbacd568] 1990, [i:7bfbacd568]Jedwabny szlak [/i:7bfbacd568]1999.

[u:7bfbacd568]Obrzęd:[/u:7bfbacd568] Temat ten odgrywa dużą rolę twórczości Béjarta, choreograf [u:7bfbacd568]odwołuje się do genezy tańca [/u:7bfbacd568]do jego rytualnych, obrzędowych korzeni. Interesuje go również bardziej uniwersalny aspekt związany z obrzędem – kwestia inicjacji, a także odnowy, cyklicznego odradzania się świata: [i:7bfbacd568]Święto wiosny [/i:7bfbacd568]1959, [i:7bfbacd568]IX Symfonia [/i:7bfbacd568]1964, [i:7bfbacd568]Msza dzisiejszych czasów[/i:7bfbacd568] 1967, [i:7bfbacd568]Czarodziejski flet [/i:7bfbacd568]1981, [i:7bfbacd568]Msza przyszłych czasów[/i:7bfbacd568] 1983.

Ważne miejsce w twórczości Béjarta zajmują balety, które można określić jako [u:7bfbacd568]„biografie oniryczne” [/u:7bfbacd568]czy też biografie „zmyślone”, które łączą fakty i wyobrażenia. Są to przedstawienia poświecone postaciom które fascynują Béjarta: Baudelaire, Niżyński, Molier, Nietzsche, Malraux, Jung, Mozart, Chaplin, Fellini, Mishima. Swoiste portrety bohaterów stają się pretekstem do snucia refleksji nad fenomenem geniuszu i istotą sztuki. [i:7bfbacd568]Baudelaire[/i:7bfbacd568] 1968, [i:7bfbacd568]Niżyński – klaun Boga[/i:7bfbacd568] 1971, [i:7bfbacd568]Molier zmyślony [/i:7bfbacd568]1976, [i:7bfbacd568]Dionizos[/i:7bfbacd568] 1984, [i:7bfbacd568]Marlaux – czyli metamorfozy bogów [/i:7bfbacd568]1986, [i:7bfbacd568]Wieża[/i:7bfbacd568] 1991, [i:7bfbacd568]Śmierć w Wiedniu [/i:7bfbacd568]1991, [i:7bfbacd568]Mr C [/i:7bfbacd568]1992, [i:7bfbacd568]AmoRoma [/i:7bfbacd568]1993, [i:7bfbacd568]M – Mishima [/i:7bfbacd568]1993.


[color=olive:7bfbacd568]Inspiracje muzyczne: [/color:7bfbacd568]
Niezwykle szeroki jest zakres muzycznych zainteresowań Béjarta. Z równą łatwością i wnikliwością potrafi interpretować: muzykę klasyczną (w tym swoich ulubionych kompozytorów, Wagnera, Mahlera, Strawińskiego, Mozarta), popularne piosenki (Queen), tradycyjną muzykę pochodzącą z różnych stron świata np. z Iranu, Turcji, Japonii, Grecji, Hiszpanii, Izraela, Indii, Chin, jak również muzykę awangardową ( Schoenberg, Berg, Webern, Henry, Boulez )

[color=olive:7bfbacd568]Technika i styl:[/color:7bfbacd568]
Béjart zawsze doceniał technikę tańca klasycznego, jako rodzaj bazy i nigdy z niej nie zrezygnował tworząc swój własny „język tańca” i swój autorski styl choreograficzny, ukształtowany również pod wpływem techniki Marthy Graham, dokonań niemieckiego ekspresjonizmu oraz tańców i sztuk walki dalekiego wschodu. Podstawowe wyznaczniki stylu Béjarta to: [u:7bfbacd568]dążenie do ukazania maksymalnej rozwartości i elastyczności ciała, miękkie ramiona, zmysłowość, rozbudowana gestyka, psychologiczna introspekcja, a także dwie pary kontrastowych komponentów takich jak: dynamizm i bezruch oraz ekspresja i kontemplacja.[/u:7bfbacd568]


Maurice Béjart zasłynął jako choreograf, który [u:7bfbacd568]koncentruje swoją uwagę na tancerzu i męskim corps de ballet[/u:7bfbacd568], eksponując w swoich choreografiach zarówno piękno męskiego ciała, jak również osobowość i charyzmę tancerza.


[color=olive:7bfbacd568]Formuła przedstawienia:[/color:7bfbacd568]
W ciągu ponad pięćdziesięciu lat pracy twórczej Béjart zrealizował bardzo wiele różnorodnych choreografii i jak się wydaje każda forma baletowego przedstawienia jest mu bliska i w każdej potrafi się w pełni wypowiedzieć, zarówno w krótkich formach np. solo, pas de deux, w baletach kameralnych, jak i dużych bardzo złożonych spektaklach, w których próbuje realizować wagnerowską ideę „teatru totalnego” zakładającą syntezę sztuk. Z tej inspiracji powstają spektakle łączące taniec, recytację i grę aktorską.


Pełna lista baletów i innych dzieł Bejarta na stronie http://www.bejart.ch/fr/bejart/home_oeuvres.htm

__________
Bibliografia:
M.Béjart, [i:7bfbacd568]L’esprit danse[/i:7bfbacd568], Lozanna 2001
M.F.Christout, [i:7bfbacd568]Béjart[/i:7bfbacd568], Paryż 1988
__________
opracowała - [color=green:7bfbacd568]Joanna Bednarczyk [/color:7bfbacd568] (wykorzystywanie bez podania źródeł zabronione!)

[staace]

[b:88d6176527]Maria Krzyszkowska, primabalerina, była dyrektor baletu Teatru Wielkiego [/b:88d6176527]

"Światowy balet stracił jednego z najwybitniejszych choreografów...."


[b:88d6176527]Ewa Wycichowska, tancerka, choreograf, dyrektor Polskiego Teatru Tańca [/b:88d6176527]

"Straciliśmy geniusza baletu, symbol XX wieku, który dał impuls do rozwoju tańca także w XXI wieku. W teatrze poszukiwał prawdy, był otwarty na człowieka, inne kultury. Swoich tancerzy, których zbierał po całym świecie, uczył nie tylko techniki, ale przede wszystkim stylu i jakości ruchu. Wszystkie jego spektakle i kreacje opowiadały o rzeczach ważnych. Oglądanie ich na żywo było niezwykłym przeżyciem, aura panująca na scenie przypominała misterium...."

Myślę że nic więcej nie trzeba dodawać [*]

[Bergsma]

Bardzo dobry artykuł. Jednak w temacie o tancerzach, którzy pracowali z Bejartem, wypadałoby wytłumaczyć odbiorcom opracowania, że niejaki Woytek Lowski to nasz wspaniały Wojciech Wiesiołłowski, który na światowych scenach występował jako "łatwiejszy do wymówienia" Woytek Lowski.
Wśród artystów, którzy przewinęli się przez trupę pana MB, zdecydowanie należałoby wymienić z imienia i nazwiska jeszcze jedną osobę. To Lorca Massine (Miasin, syn Leonida), postać wyjątkowa, zarówno jako tancerz, jak i późniejszy choreograf.

Poza tym jak dla mnie, która do Bejarta mam od ponad dwudziestu lat stosunek niemalże osobisty - artykuł pierwsza klasa.

[Sagittaire]

[quote:9130fc2674="Bergsma"]Bardzo dobry artykuł[/quote:9130fc2674]
a jaki by mogl byc sadzac po autorze? :wink:

a skoro padla mysl Polacy wspolpracujacy z Bejartem to odsylam tez tu :) (moze komus sie przyda):
http://www.balet.pl/forum_balet/viewtopic.php?t=6537

[Joanna Bednarczyk]

Co prawda komentarz pojawił się przeszło rok temu ale wcześniej jakoś go nie zauważyłam. O ile nazwisko Wojciecha Wiesiołłowskiego faktycznie w nawiasie można było dopisać obok Woytka Lowskiego choć oczywiście to jego oficjalny pseudonim artystyczny tak jak Pola Negri dla Apoloni Chałupiec. Natomiast zupełnie nie widzę powodów by na liście powyżej wymieniać akurat Lorkę Massine. Z wielu względów lista nazwisk jest ograniczona, inaczej przypominałaby książkę telefoniczną więc uwzględnia tylko wybranych niepzrzypadkowo przedstawicieli różnych pokoleń tancerzy Baletu XX wieku, którzy w odgrywali w nim ważną rolę. Większość z nich współpracowało z Bejartem przez kilkanaście lat lub całą swoją karierę, powstawały dla nich słynne choreografie. Natomiast Massine tańczył u Bejarta raptem dwa sezony i pod żadnym względem nie jest emblematycznym tancerzem dla tego zespołu, a to było podstawowym kryterium, a nie „przewinięcie się”

[Kasia G]

Słusznie, Joanno, osobiście tez wielbie Lorcę Massine'a ale nie za "przewinięcie się" u Bejarta. Ma własne, wystarczajace zasługi i osobowość

[marry9091]

Wszystkie jego spektakle i kreacje opowiadały o rzeczach ważnych. Oglądanie ich na żywo było niezwykłym przeżyciem, aura panująca na scenie przypominała misterium...."